Wat de doorstroomtoets zegt over de stap naar de middelbare school
Je kind zit in groep 8 en de toetsperiode komt dichterbij. Dit is handig om te weten: de doorstroomtoets is een laatste controle bij het schooladvies, niet de enige maatstaf voor de overstap naar de middelbare school.
Door Anouk Veldman · · 3 min leestijd
Ouders zoeken vaak op ‘Cito-toetsen groep 8’, maar die term kan verschillende toetsen door elkaar halen. Cito is een aanbieder; de verplichte toets aan het einde van groep 8 heet tegenwoordig de doorstroomtoets. Daarnaast gebruikt een school toetsen uit het leerlingvolgsysteem om de ontwikkeling door de jaren heen te volgen. Hieronder lees je wat die toetsen van elkaar onderscheidt, hoe de uitslag meeweegt en welke vragen je aan school kunt stellen.
Wat bedoelen mensen met ‘Cito-toetsen’ in groep 8?
Met die zoekterm kunnen ouders doelen op verschillende toetsen. De school gebruikt een leerlingvolgsysteem (LVS) om de ontwikkeling van leerlingen te volgen. Daarnaast maakt een leerling in groep 8 de verplichte doorstroomtoets. Sinds schooljaar 2023-2024 is dat de nieuwe naam voor de voormalige eindtoets, aldus de Rijksoverheid.
Cito is één van de aanbieders. Voor schooljaar 2026-2027 staat de Leerling in beeld-doorstroomtoets van Cito op de lijst met toegestane toetsen. De basisschool kiest welke toets leerlingen maken, in overleg met de medezeggenschapsraad. De overheid beschrijft ook dat scholen LVS-toetsen inzetten om taal- en rekenontwikkeling te volgen; scholen kiezen zelf welke erkende toetsen zij daarvoor gebruiken. Je kunt dus aan de leerkracht vragen of het gesprek over een LVS-toets, een oefentoets of de doorstroomtoets gaat.
Wat meet de doorstroomtoets en wat zegt de uitslag?
De doorstroomtoets brengt de taal- en rekenvaardigheden van je kind in beeld. De uitslag geeft een toetsadvies voor het voortgezet onderwijs en vormt een extra gegeven naast het voorlopige schooladvies. Het is geen rapportcijfer voor alles wat je kind kan: werkhouding, ontwikkeling, praktische vaardigheden en eerdere resultaten spelen ook mee in het schooladvies.
Is het toetsadvies hoger dan het voorlopige advies, dan moet de school het advies in principe bijstellen. Als de school dat niet in het belang van je kind vindt, mag zij daarvan afwijken, maar moet ze uitleggen waarom. De uitleg van de Rijksoverheid over schooladviezen beschrijft hoe de school met zo’n verschil omgaat. Een lager toetsadvies leidt niet automatisch tot een lager schooladvies.
Wanneer maakt je kind de toets?
Voor het schooljaar 2026-2027 vindt de doorstroomtoets plaats tussen 25 januari en 12 februari 2027. De precieze afnamedag hangt af van de gekozen toets en of de school digitaal of op papier toetst. De overheid vermeldt dat de papieren toets op 26 en 27 januari 2027 wordt afgenomen; bij een digitale toets kiest de school een datum binnen de afnameperiode. Vraag de school wanneer jouw kind de toets maakt en wanneer de uitslag wordt besproken.
Hoe kun je als ouder de uitslag goed plaatsen?
- Vraag welk type toets aan de orde is: een toets uit het leerlingvolgsysteem of de doorstroomtoets.
- Bespreek het voorlopige schooladvies en vraag welke informatie de school daarbij heeft meegewogen.
- Bekijk de toetsuitslag samen met de eerdere ontwikkeling van je kind, niet als losstaand oordeel.
- Vraag bij een verschil tussen toetsadvies en schooladvies hoe de school tot het definitieve advies komt.
De overstap gaat niet alleen om de toets: ook de schoolomgeving en de ondersteuning die bij je kind passen zijn van belang. Bij het kiezen van een basisschool die bij je kind past spelen vergelijkbare vragen over onderwijs en begeleiding een rol, al gaat het daar om een eerdere keuze.
Wat kun je aan school vragen?
Je hoeft de toets niet zelf te beoordelen om een goed gesprek te voeren. Vraag bijvoorbeeld wat de uitslag toevoegt aan het beeld dat de leerkracht al heeft, hoe een eventueel verschil met het voorlopige advies wordt besproken en wanneer je het definitieve advies ontvangt. De school kan ook uitleggen hoe zij rekening houdt met omstandigheden die de toetsdag beïnvloeden.
Als je na het gesprek vragen houdt over het schooladvies, bespreek die dan eerst met de leerkracht of schoolleiding. De Rijksoverheid noemt die gesprekken als route voor ouders die het niet eens zijn met het advies; verdere stappen staan in de klachtenprocedure van de school.
Veelgestelde vragen
Is de doorstroomtoets hetzelfde als de Cito-toets?
Niet precies. Cito is een toetsaanbieder en maakt onder meer een doorstroomtoets. De doorstroomtoets is de verplichte toets in groep 8; scholen kunnen kiezen uit verschillende toegestane toetsen. Ook bestaan er toetsen van Cito die deel kunnen uitmaken van een leerlingvolgsysteem. Vraag de school dus welke toets je bedoelt als iemand het over ‘de Cito’ heeft.
Wat gebeurt er als de uitslag hoger is dan het voorlopige schooladvies?
De school stelt het advies in principe naar boven bij. Dat hoeft niet als de school vindt dat een hoger advies niet in het belang van je kind is; de school moet die beslissing dan motiveren. De uitkomst is dus aanleiding om het advies te heroverwegen, maar een hogere toetsscore leidt niet in alle gevallen automatisch tot een hoger definitief advies.
Moet mijn kind oefenen voor de doorstroomtoets?
De toets is bedoeld om taal- en rekenvaardigheden in beeld te brengen, niet om een nieuw schooladvies met intensieve toetsvoorbereiding af te dwingen. Je kunt bij de leerkracht navragen welke uitleg de school geeft over de toets en wat je kind praktisch kan verwachten. Houd thuis vooral het gewone ritme aan en bespreek zorgen over spanning tijdig met school.
In de rubriek Basisschool